Granica, kontur, fragment – Haupta wędrówki pomiędzy światem, innym, utopią i tekstem
PDF
PDF (English)

Słowa kluczowe

granica
pogranicze
fragment
przestrzeń
geopoetyka
delimitacja tekstowa
twórczość Zygmunta Haupta
nowoczesność

Jak cytować

Niewiadomski, A. (2023). Granica, kontur, fragment – Haupta wędrówki pomiędzy światem, innym, utopią i tekstem. Forum Poetyki, (31), 6–21. https://doi.org/10.14746/fp.2023.31.38706

Abstrakt

Główną tezą artykułu jest stwierdzenie, że granica i graniczność to doświadczenie źródłowe i zarazem kategoria dobrze opisująca strategię twórczą Haupta. W twórczości tego autora kategoria granicy pojawia się w wersji linii oznaczającej wyrazistą delimitację i w postaci strefy przejściowej pomiędzy różnymi obszarami. Geograficzno-polityczne pojęcie granicy Haupt przekłada na język aksjologii, epistemologii, doświadczenia międzyludzkiego i techniki pisarskiej. Fascynacja granicą jest wyrazem poszukiwania dogodnego miejsca umożliwiającego postrzeganie świata i tekstu jako skomplikowanego porządku sytuującego się na biegunie przeciwnym wobec niezróżnicowanego chaosu rzeczywistości nowoczesnej.

https://doi.org/10.14746/fp.2023.31.38706
PDF
PDF (English)

Bibliografia

Bański, Jerzy. „Granica w badaniach geograficznychdefinicja i próby klasyfikacji”. Przegląd Geograficzny z. 4 (2010): 489–508. DOI: https://doi.org/10.7163/PrzG.2010.4.1

Czaja, Dariusz. Gramatyka bieli. Antropologia doświadczeń granicznych. Kraków: Pasaże, 2018.

Donnan, Hastings, Thomas M. Wilson. Granice tożsamości, narodu, państwa. Tłum. Małgorzata Głowacka-Grajper. Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, 2007.

Górny, Maciej. Kreślarze ojczyzn. Geografowie i granice międzywojennej Europy. Warszawa: IH PAN, 2017.

Haupt, Zygmunt. Baskijski diabeł. Opowiadania i reportaże. Zebrał, oprac. i notą edytorską opatrzył Aleksander Madyda. Wołowiec: Wydawnictwo Czarne, 2017.

Haupt, Zygmunt. Z Roksolanii, Opowiadania, eseje, reportaże, publicystyka, warianty, fragmenty (1935–1975). Zebrał, oprac. i notą edytorską opatrzył Aleksander Madyda. Toruń: Wydawnictwo UMK, 2018.

Klimecki, Michał. „Granica na Zbruczu 1918-1939 r.”. W: Granice i świat współczesny, red. Zbigniew Karpus, Beata Stachowiak, 27–42. Toruń: Wydawnictwo UMK, 2010.

Kłosińska-Duszczyk, Monika. „Funkcjonalizacja przestrzeni w prozie Zygmunta Haupta i Czesława Miłosza. KresyAmeryka”. Przegląd Humanistyczny 3 (1998): 111–122.

Madyda. Aleksander. Haupt. Monografia. Toruń: Wydawnictwo UMK, 2012.

Niewiadomski, Andrzej. „Przestrzenie Zygmunta Haupta (Rekonesans)”. Roczniki Humanistyczne z. 1 (2018): 159–178. DOI: https://doi.org/10.18290/rh.2018.66.1-10

Panas, Paweł. Zagubiony wśród obcych. Zygmunt Hauptpisarz, wygnaniec, outsider. Bielsko-BiałaKraków: Wydawnictwo Naukowe ATH, Instytut Literatury, 2019.

Prescott, John Robert Victor. Political Frontiers and Boundaries. London: Routlege Library, 1987

Rambowicz, Piotr, „«Potrafię skazać się na nicość». Kreacje przestrzeni w prozie Zygmunta Haupta”. W: Powrześniowa emigracja niepodległościowa na mapie kultury nie tylko polskiej: Paryż, Londyn, Monachium, Nowy Jork, red. Violetta Wejs-Milewska, Ewa Rogalewska, 793–812. Białystok: Oddział IPN, Wydawnictwo Uniwersyteckie Trans Humana, 2009.

Rybicka, Elżbieta. Geopoetyka. Przestrzeń i miejsce we współczesnych teoriach i praktykach literackich. Kraków: Universitas, 2014.

Sapa, Dorota. Między polską wyspą a ukraińskim morzem. Kresy południowo-wschodnie w polskiej prozie 1918–1988. Kraków: Universitas, 1998.

Schlögel, Karl. W przestrzeni czas czytamy. O historii cywilizacji i geopolityce. Tłum. Izabela Drozdowska, Łukasz Musiał. Poznań: Wydawnictwo Poznańskie, 2009